AI chấm bài tự luận: được và mất

Một học kỳ trước, tôi thử dùng AI hỗ trợ chấm bài tự luận cho một lớp gần 80 sinh viên. Kết quả có cả điều tích cực lẫn những giới hạn cần thận trọng.

Cái được

• Thời gian chấm giảm đáng kể — từ vài ngày xuống còn vài giờ
• Phản hồi cho sinh viên chi tiết và nhất quán hơn giữa các bài
• Phát hiện được các lỗi lập luận lặp lại trên diện rộng, giúp tôi biết nên dạy lại phần nào

Cái mất — hoặc rủi ro cần lưu ý

AI có xu hướng đánh giá cao những bài viết "đúng cấu trúc" hơn là những bài có ý tưởng thật sự sáng tạo nhưng trình bày khác thường. Nếu chấm hoàn toàn tự động, ta có nguy cơ vô tình dạy sinh viên viết theo khuôn thay vì viết để tư duy.

Công cụ đo lường tốt sẽ thay đổi cách người ta học. Vấn đề là: bạn có đang đo đúng thứ mình muốn khuyến khích không?

Cách tôi dùng AI trong chấm bài, sau điều chỉnh

• AI chấm sơ bộ và đưa nhận xét, tôi luôn xem lại toàn bộ trước khi công bố điểm
• Với những bài có ý tưởng khác lạ, tôi tự đọc kỹ thay vì tin hoàn toàn vào điểm AI đề xuất
• Tôi công khai với sinh viên rằng AI hỗ trợ chấm, để họ hiểu và không mất niềm tin

Kết luận của tôi: AI là một trợ lý chấm bài tốt, nhưng người quyết định cuối cùng vẫn phải là giảng viên — vì đánh giá tư duy con người là việc quá quan trọng để giao hoàn toàn cho máy.